issa
Rwamagana: Hibutswe imiryango yazimye yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994

Rwamagana: Hibutswe imiryango yazimye yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994

May 16, 2026 - 19:37
 0

Igikorwa cyo kwibuka imiryango yazimye yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, mu karere ka Rwamagana, cyabereye mu Murenge wa Rubona, kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 16 Gicurasi 2026.


Igikorwa cyo kwibuka Imiryango yazimye  yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 mu karere ka Rwamagana cyabereye mu Murenge wa Rubona, cyabimburiwe no kunamira abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 bashyinguwe mu Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rwa Sovu ruherereye mu Murenge wa Kigabiro uhana imbibi n'Umurenge wa Rubona.

Umuyobozi w'Akarere ka Rwamagana Mbonyumuvunyi Radjab,  yavuze ko umubare munini w'imiryango yazimye yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ugaragaza ubukana Jenoside yakorewe Abatutsi  yateguranywe mu makomini yahujwe akaba Akarere ka Rwamagana harimo Komini ya Bicumbi ari nayo ifite umubare munini w'imiryango yazimye y'Abatutsi bishwe muri Jenoside.

Yagize " Baturage bo mu Murenge wa Rubona n'inkengero zawo ndetse n'inshuti zaturutse hirya no hino mukaza kwifatanya natwe mwese ndabasuhuje kandi nongera kubakomeza, nanababwira ngo mwihangane nubwo biba bitoroshye mu gihe nk'iki cyo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, cyane cyane aho twibuka imiryango yazimye mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Nagira ngo mfate uyu mwanya nkomeze Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bose bari hano, mbabwira ngo mukomere kandi mukomeze gutwaza, no kwiyubaka." 

Meya Mbonyumuvunyi yakomeje agira ati" Twateraniye aha kuri uyu munsi kugira ngo twibuke ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 muri rusange ariko tunibuke ku buryo bw'umwihariko Imiryango yazimye  y'Abatutsi biciwe hirya no hino mu karere ka Rwamagana, tuzahora tubazirikana kuko bari ababyeyi, inshuti n'abavandimwe.

Mu karere ka Rwamagana tuzamaze kubarura Imiryango yazimye yazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, Imiryango 548 yari igizwe n'abantu 2, 451, ni umubare munini cyane. Bikaba biteye agahinda bikaba binerekana n'ubukana Jenoside yakorewe Abatutsi muri aka karere ka Rwamagana yakoranywe."

Meya Mbonyumuvunyi yunzemo ati "Muri uyu Murenge wa Rubona wonyine Imiryango 81 yari igizwe n'abantu 362 yazimye, ibi byerekana uburyo Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yateguwe, kandi ikanategurwana urwango rukomeye ndetse igategurwa mu buryo bukomeye cyane kuko abayiteguye bari bagamije kurimbura Abatutsi ."

Umunyamabanga mukuru wa IBUKA ku rwego rw'Igihugu, Mujyambere Louis de Montfort, yagaragaje ko mu turere twose imiryango irenga 15,000 yazimye muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Yagize ati" Uyu munsi duturaniye hano mu Murenge wa Rubona mu karere ka Rwamagana, dufite agahinda gakomeye, ariko dufite n'inshingano yo guha icyubahiro Imiryango yazimye muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Ndi hano mpagarariye umuryango IBUKA, uyu munsi twunamira inzirakarengane zishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Uyu munsi turibuka by'umwihariko Imiryango yazimye burundu, ubushakashatsi bwagaragaje ko mu Rwanda hose Imiryango 15, 393 igizwe n'abantu 68, 8000 yazimye muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Aha muri Rwamagana yonyine turabara Imiryango 598, igizwe n'abantu 2451 yaratsembwe ntihagira n'umwe urokoka."

Mujyambere yakomeje agira ati" Iyo mibare twumva biteye intimba kuko buri mubare wari umuntu, bari ababyeyi,  bari abana buri mubare  abasaza n'abakecuru,  bari urubyiruko rufite icyerekezo n'inzozi z'ejo hazaza. Hari amazina yazimye hari ingo zazimye, hari abana batigeze bagira uburenganzira bwo gukura."

Mujyambere yanavuze ko kwibuka imiryango yazimye yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, bibereye ku rwego rw'Akarere muri uyu mwaka mu gihe byari bisanzwe bibera ku rwego rw'Igihugu gusa.

Yagize ati " Kwibuka ni ugusubiza agaciro abishwe, ni ukurinda ukuri kw'amateka, no kurwanya abashaka kuyagoreka no kuyahakana, uyu mwaka ni intambwe ikomeye kuko nibwo bwa mbere, Iki gikorwa cyo kwibuka Imiryango yazimye kibereye ku rwego rw'Akarere, mbere cyaberaga ku rwego rw'Igihugu.

Ibi bifite igisobanuro gikomeye kuko Jenoside yabereye mu Midugudu yacu, mu mirenge yacu hagati y'abaturanyi, bityo kwibuka Aho yabereye bidufasha gusobanukirwa amateka y'aho dutuye kurushaho gufata Inshingano zo kuyasigasira. ntituzemera ko amateka asubira inyuma Kandi tuzakomeza guharanira ubutabera."

Visi Perezida w'Inteko Ishinga Amategeko Umutwe wa Sena, Hon Nyirahabimana Soline, mu ijambo yagarutse ku ruhare ubutegetsi bwayoboraga u Rwanda rwagize uruhare mu gutegura Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 anagaragaza impinduka zabayeho Ingabo za RPA zamaze guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Yagize ati "Kugira ngo tubashe kugera ku Rwanda tureba ruteye imbere twishimiye, ni ukubera gukomera ku bumwe bw'Abanyarwanda, ni rimwe mu mahitamo atatu Igihugu cyacu kiyemeje, Ubumwe ni ingenzi dukomeze tubusigasire, niyo soko y'amahoro umutekano n'iterambere, tumaze kugeraho kandi soko y'ibizakorwa no mu gihe kiri imbere."

Hon Senateri Nyirahabimana yakomeje agira ati"Nubwo bimeze gutyo nagira ngo mbabwira ko abatifuriza u Rwanda ibyiza bagihari, murabizi murabyumva, murabikurikira, ikoranabuhanga rituma ibibera hirya no hino tubyumva kimwe, nta kure nta hafi y'aho byavugiwe, abo batatwifuriza ibyiza bari mu byiciro bitandukanye, yewe hari n'abanyamahanga babatizaga umurindi na mbere, bamwe bakaba bafite ipfunwe ko ibyo bifuzaga kugeraho batagezeho. Iyo umuntu abivuga ni ukugirango twumve ko biruho tugire icyo tubikoraho.ariko cyane cyane urubyiruko nagirango mbabwira ko Igihugu cyacu, umuntu adakwiriye kugiriramo ubwoba, ndabibabwiye ngo byere kubatera ubwoba, nk'ibyo dukwiye kubanamo imbaraga natwe zo gutanga umusanzu wacu ariko u Rwanda rwacu rurarinzwe."

Mu karere ka Rwamagana, Umurenge wa Gahengeri niwo wagaragayemo Imiryango myinshi y'abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yazimye kuko muri uwo Murenge Imiryango yamenyekanye igera ku 113, Umurenge wa Rubona muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 Imiryango yazimye ni 81 igizwe n'abantu 362. Mu karere ka Rwamagana Imiryango yazimye ni 548 igizwe n'abantu 2451.

Rwamagana: Hibutswe imiryango yazimye yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994

May 16, 2026 - 19:37
May 16, 2026 - 21:42
 0
Rwamagana: Hibutswe imiryango yazimye yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994

Igikorwa cyo kwibuka imiryango yazimye yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, mu karere ka Rwamagana, cyabereye mu Murenge wa Rubona, kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 16 Gicurasi 2026.


Igikorwa cyo kwibuka Imiryango yazimye  yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 mu karere ka Rwamagana cyabereye mu Murenge wa Rubona, cyabimburiwe no kunamira abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 bashyinguwe mu Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rwa Sovu ruherereye mu Murenge wa Kigabiro uhana imbibi n'Umurenge wa Rubona.

Umuyobozi w'Akarere ka Rwamagana Mbonyumuvunyi Radjab,  yavuze ko umubare munini w'imiryango yazimye yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ugaragaza ubukana Jenoside yakorewe Abatutsi  yateguranywe mu makomini yahujwe akaba Akarere ka Rwamagana harimo Komini ya Bicumbi ari nayo ifite umubare munini w'imiryango yazimye y'Abatutsi bishwe muri Jenoside.

Yagize " Baturage bo mu Murenge wa Rubona n'inkengero zawo ndetse n'inshuti zaturutse hirya no hino mukaza kwifatanya natwe mwese ndabasuhuje kandi nongera kubakomeza, nanababwira ngo mwihangane nubwo biba bitoroshye mu gihe nk'iki cyo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, cyane cyane aho twibuka imiryango yazimye mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Nagira ngo mfate uyu mwanya nkomeze Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bose bari hano, mbabwira ngo mukomere kandi mukomeze gutwaza, no kwiyubaka." 

Meya Mbonyumuvunyi yakomeje agira ati" Twateraniye aha kuri uyu munsi kugira ngo twibuke ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 muri rusange ariko tunibuke ku buryo bw'umwihariko Imiryango yazimye  y'Abatutsi biciwe hirya no hino mu karere ka Rwamagana, tuzahora tubazirikana kuko bari ababyeyi, inshuti n'abavandimwe.

Mu karere ka Rwamagana tuzamaze kubarura Imiryango yazimye yazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, Imiryango 548 yari igizwe n'abantu 2, 451, ni umubare munini cyane. Bikaba biteye agahinda bikaba binerekana n'ubukana Jenoside yakorewe Abatutsi muri aka karere ka Rwamagana yakoranywe."

Meya Mbonyumuvunyi yunzemo ati "Muri uyu Murenge wa Rubona wonyine Imiryango 81 yari igizwe n'abantu 362 yazimye, ibi byerekana uburyo Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yateguwe, kandi ikanategurwana urwango rukomeye ndetse igategurwa mu buryo bukomeye cyane kuko abayiteguye bari bagamije kurimbura Abatutsi ."

Umunyamabanga mukuru wa IBUKA ku rwego rw'Igihugu, Mujyambere Louis de Montfort, yagaragaje ko mu turere twose imiryango irenga 15,000 yazimye muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Yagize ati" Uyu munsi duturaniye hano mu Murenge wa Rubona mu karere ka Rwamagana, dufite agahinda gakomeye, ariko dufite n'inshingano yo guha icyubahiro Imiryango yazimye muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Ndi hano mpagarariye umuryango IBUKA, uyu munsi twunamira inzirakarengane zishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Uyu munsi turibuka by'umwihariko Imiryango yazimye burundu, ubushakashatsi bwagaragaje ko mu Rwanda hose Imiryango 15, 393 igizwe n'abantu 68, 8000 yazimye muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Aha muri Rwamagana yonyine turabara Imiryango 598, igizwe n'abantu 2451 yaratsembwe ntihagira n'umwe urokoka."

Mujyambere yakomeje agira ati" Iyo mibare twumva biteye intimba kuko buri mubare wari umuntu, bari ababyeyi,  bari abana buri mubare  abasaza n'abakecuru,  bari urubyiruko rufite icyerekezo n'inzozi z'ejo hazaza. Hari amazina yazimye hari ingo zazimye, hari abana batigeze bagira uburenganzira bwo gukura."

Mujyambere yanavuze ko kwibuka imiryango yazimye yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, bibereye ku rwego rw'Akarere muri uyu mwaka mu gihe byari bisanzwe bibera ku rwego rw'Igihugu gusa.

Yagize ati " Kwibuka ni ugusubiza agaciro abishwe, ni ukurinda ukuri kw'amateka, no kurwanya abashaka kuyagoreka no kuyahakana, uyu mwaka ni intambwe ikomeye kuko nibwo bwa mbere, Iki gikorwa cyo kwibuka Imiryango yazimye kibereye ku rwego rw'Akarere, mbere cyaberaga ku rwego rw'Igihugu.

Ibi bifite igisobanuro gikomeye kuko Jenoside yabereye mu Midugudu yacu, mu mirenge yacu hagati y'abaturanyi, bityo kwibuka Aho yabereye bidufasha gusobanukirwa amateka y'aho dutuye kurushaho gufata Inshingano zo kuyasigasira. ntituzemera ko amateka asubira inyuma Kandi tuzakomeza guharanira ubutabera."

Visi Perezida w'Inteko Ishinga Amategeko Umutwe wa Sena, Hon Nyirahabimana Soline, mu ijambo yagarutse ku ruhare ubutegetsi bwayoboraga u Rwanda rwagize uruhare mu gutegura Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 anagaragaza impinduka zabayeho Ingabo za RPA zamaze guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Yagize ati "Kugira ngo tubashe kugera ku Rwanda tureba ruteye imbere twishimiye, ni ukubera gukomera ku bumwe bw'Abanyarwanda, ni rimwe mu mahitamo atatu Igihugu cyacu kiyemeje, Ubumwe ni ingenzi dukomeze tubusigasire, niyo soko y'amahoro umutekano n'iterambere, tumaze kugeraho kandi soko y'ibizakorwa no mu gihe kiri imbere."

Hon Senateri Nyirahabimana yakomeje agira ati"Nubwo bimeze gutyo nagira ngo mbabwira ko abatifuriza u Rwanda ibyiza bagihari, murabizi murabyumva, murabikurikira, ikoranabuhanga rituma ibibera hirya no hino tubyumva kimwe, nta kure nta hafi y'aho byavugiwe, abo batatwifuriza ibyiza bari mu byiciro bitandukanye, yewe hari n'abanyamahanga babatizaga umurindi na mbere, bamwe bakaba bafite ipfunwe ko ibyo bifuzaga kugeraho batagezeho. Iyo umuntu abivuga ni ukugirango twumve ko biruho tugire icyo tubikoraho.ariko cyane cyane urubyiruko nagirango mbabwira ko Igihugu cyacu, umuntu adakwiriye kugiriramo ubwoba, ndabibabwiye ngo byere kubatera ubwoba, nk'ibyo dukwiye kubanamo imbaraga natwe zo gutanga umusanzu wacu ariko u Rwanda rwacu rurarinzwe."

Mu karere ka Rwamagana, Umurenge wa Gahengeri niwo wagaragayemo Imiryango myinshi y'abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yazimye kuko muri uwo Murenge Imiryango yamenyekanye igera ku 113, Umurenge wa Rubona muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 Imiryango yazimye ni 81 igizwe n'abantu 362. Mu karere ka Rwamagana Imiryango yazimye ni 548 igizwe n'abantu 2451.